كرده شد ، مجزى بود . و اگر بيشتر ازين بود . لازم نباشد . اگر عاجز شود از آنكه همه روزه بدارد ، از هر دو روز سه روز بدارد . و در هر كبوترى از حرم گوسفندى بود ، و در هر بچهء كبوترى بره‌اى ، و در هر خايهء وى درمى ، و در هر كبوترى از كبوتران حل درمى بود ، و هر بچه‌اى از آن وى نيم درم ، و در خايهء وى ربع درم . و در خايهء اشتر مرغ كه بچه در وى جنبش آمده باشد بچه اشترى بود ، و اگر نه بعدد هر خايه‌اى ناقه‌اى را گشن دهند ، آنچه بزايد هدى بود ، و اگر اين ميسر نشود براى هر خايه‌اى گوسفندى بود ، و اگر نه سه روز روزه بدارد . و اگر تير بصيد اندازد و صيد غايب شود ، و حال وى نداند ، فداى وى بدهد . و اگر پس از آن وى را ببيند ، جايى شكسته ، برو بود قيمت وى ميان آنچه شكسته و درست باشد در يكى از دو سر . و آهو را ربع قيمتش بود ، و در هر دو نيمى از قيمتش ، و در يك چشمش نيم قيمتش ، و در هر دو قيمت تمام بود . و حكم دست و پايش همين بود . و در ملخ و زنبور يك كف گندم بود ، و در بسيارى گوسفندى . و در جو ، و موش دشتى ، و سوسمار ، بره‌اى بود از شير بيرون آمده . در كشتن شير ، نه بر وجه دفع ، گوسفندى بود نر . و آنچه او را مثل نباشد ، چون گنجشك ، قيمت او بود . و حكم شريك در صيد ، حكم كسى بود كه تنها صيد كرده باشد . دليل برين آنست كه شريك قاتل است ، پس داخل بود در تحت قول خداى تعالى : وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً . و حكم دلالت‌كننده حكم قاتل است ، براى آنكه او منهى است از دلالت . و چون خلاف كرده باشد نهى را و دلالت كرده باشد ، و صيد را بدلالت وى كشته باشد ، برائت ذمت وى بيقين حاصل نشود ، مگر بكفاره . هر كه زن خود را بوسه دهد بمد بىشهوت ، بر وى گوسفندى بود . و اگر بشهوت بود ، اشترى . و همچنين بود ، اگر با وى وطى كند تا آنگه كه منى بيرون آيد . و اگر در غير زن خود نگاه كند ، و منى حاصل شود ، اگر توانگر باشد ، اشترى لازم باشد ، و اگر نه گاوى ، و اگر نتواند سه روز روزه دارد . و اگر بنسيان بود ، چيزى لازم نباشد ، لقوله ص : « رفع عن امتى الخطا و النسيان ، و ما استكرهوا عليه » . و مراد رفع احكام است ، و لازم بودن كفارت از احكام است ، بايد كه مرتفع شود . و اگر با زن وطى كند پيش از طواف متعه و سعيش ، اشترى لازم بود . و اگر در احرام حج باشد پيش از استادن به عرفات ، حج تباه شود بلا خلاف ، و آن را تمام بايد كرد . دليلش : « وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ » ، يعنى : حج و عمره را تمام كنيد . و فرقى نكرد ميان حج فاسد و غير فاسد . و با اين بدنه واجب بود احتياطا لبراءة الذمة .